This web page requires JavaScript to be enabled.

JavaScript is an object-oriented computer programming language commonly used to create interactive effects within web browsers.

How to enable JavaScript?

Tussen vrijheid en dwang

Groepsdieren uit vrije wil

Voor een typisch groepsdier is de mens behoorlijk gesteld op vrijheid. Soms vergeet je bijna dat mensen zich – zo blijkt ook uit onderzoek – het prettigst voelen in een bekende omgeving tussen mensen die een oogje in het zeil houden. Er is een subtiele verhouding tussen koesteren en controleren. Dit blijkt ook in de verhouding tussen burgers en de overheid.

Verhouding met partners

Burgers die bijdragen aan de veiligheid zien terecht dat zij een verhouding hebben met de overheid. Zij proberen de gemeente en politie tot dienst te zijn maar verwachten ook dat deze overheidsorganisaties hen steunen bij hún acties. Dat levert een ingewikkelde puzzle op die ik heb ontward in de communitymonitor veiligheid 2019 (zie p. 7 presentatie). Hoewel partners hetzelfde doel nastreven, nemen ze elk een ander perspectief en hebben ze werkprocessen die gericht zijn op hun eigen prioriteiten. Politie wil daderinformatie, gemeente wil overzicht en burgers willen rust en erkenning.

Communities gaan om samenzijn

Gezien de tijd van het jaar richt ik mij op samenzijn, dus: welke factoren brengen mensen tezamen en voorkomen dat de relatie losgeslagen raakt? Samen brengen zonder dwang, maar ook zonder vrijheid.

Aansluiten als gulden middenweg

Aansluiting is het magische middel dat mensen de vrijheid ontneemt om te doen wat ze willen en tóch een daad van vrije keuze is. Het is in alle festiviteiten fascinerend om te zien hoe ‘los gaan’, ‘uit de band springen’ en ‘jezelf zijn’ zo verbonden is met een groepsproces en nauwe kaders die het gedrag acceptabel maken. Als het buiten bepaalde kaders valt, slaat de sfeer compleet om en is er harde, koude verstoting, veroordeling en straf. En daar zijn mensen als typische groepsdieren gevoeliger voor dan vrijheid om te doen wat ze willen. Aansluiting tussen partners die werken aan veiligheid ziet er meer uit als ontluikende vriendschappen: voorzichtige start en zo snel mogelijk over tot overeengekomen routine. Een van de partijen polst de andere partij over een concrete activiteit. Een wijkagent vraagt bijvoorbeeld een bewoner om lid te worden van een informatienetwerk of doet een voorstel om een netwerk op te zetten volgens bepaalde kaders. Er zijn dan reeds kaders en je kunt even rustig rondkijken of die bevallen. Aan de andere kant kunnen burgers agenten uitnodigen om in contact te blijven met een buurtpreventie team of whatsapp groep waar ook duidelijke kaders bestaan.

Gezamenlijke winst is onvermijdelijk

Dat zijn makkelijke samenwerkingsverbanden waar de winst voor beide partijen zonneklaar is: potentiële daderinformatie voor politie en meer betrokkenheid van autoriteiten in het lokale netwerk. Uit onderzoek blijkt dan ook dat projecten waarvan leden zeggen dat andere partijen aansluiten, significant beter presteren. Dat is evident, maar die aansluiting vindt maar in een kleine minderheid van de projecten plaats. Veel verzoeken om aansluiting lijken te veel op dwang en andere verzoeken zijn te vrijblijvend. Daar blijven de partijen op afwachtende, wantrouwige afstand van elkaar. Er is veel warmte en hoop nodig om hen bijeen te brengen: herhaalde verzoeken en aanbiedingen die de waarde van deelname benadrukken en de keuze toch open laten. Als aansluiting lukt, is een betekenisvolle verbetering het resultaat.

Ik wens iedereen de nabijheid van een warme en zorgzame community toe.